طراح و نظريه پرداز :علي باقري
مطالب در سه بخش ارائه می گردد در بخش اول به طرح مباحث تئوری و علمی پرداخته می شود در بخش دوم در خصوص تهران و مشکلات زلزله و آلودگی صحبت می شود و در بخش سوم به بیان پیشنهادات و ارائه طرح اصلی می پردازیم.اين طرح را براي نجات مردم تهران از تمام آلودگيهاي خطرناك و جانكاه موجود در آب و خاك و هواي تهران نوشتم.
برای وضوح بیشتر برروی عکس کلیک کنید
بخش دوم
راهكارهاي عملي براي رفع انواع آلودگي در محيط زيست تهران و كاستن از خطرات بلاياي طبيعي
محقق و طراح:
علي باقري
عضو هيئت علمي دانشگاه تهران
بخش دوم
فصل چهارم
تهران
4-1- جغرافياي تهران
تهران بزرگترين شهر ايران است. تهران به 22 منطقه شهرداري تقسيم شده است. نماد آن ميدان آزادي است و نيز برج ميلاد دومين نماد آن به حساب مي آيد. تهران در 51 درجه و 58 دقيقه تا 51 درجه و 37 دقيقه، طول شرقي و 35 درجه و 44 دقيقه تا 35 درجه و 50 دقيقه عرض شمال قرار دارد. ارتفاع آن از دريا 1700 متر در شمال و 1200 متر در مركز و 1100 متر در جنوب است. تهران در پهنه اي بين كوه و كوير در دامنه هاي جنوبي البرز گسترده شده است. از جنوب به كوه هاي ري و بي بي شهربانو و دشت هموار شهريار و ورامين و از شمال به واسطه كوهستان محصور شده است و كلا مي توان اين شهر را به سه منطقه طبيعي تفكيك نمود،كوههاي شمالي تهران كه بلندترين قله آن توچال با 2932 متر بر تمام فضاي شهر تهران مشرف است و دومين منطقه دامنه هاي البرز است كه به تپه ماهورها و دره هاي اوين، دركه، نياوران، حصارك و سوهانك منتهي است و همواره محل تردد كوهنوردان است. منطقه سوم دشتي است كه قسمت اعظم شهر تهران در آن است و داراي شيب ملايمي با جهت شمالي جنوبي است.
4-2- آب وهواي تهران
بر اساس تصاوير ماهواره اي از تهران، آب و هواي تهران، (در غير از نواحي كوهستاني شمالي كه اندكي مرطوب و معتدل است) را گرم و خشك مي داند، حداقل دماي ثبت شده آن 7. 28 و حداکثر آن 40. 7 و متوسط سالانه حدود 18 درجه سانتيگراد است. شروع فصل سرما در تهران معمولا از آذرماه است و بيشترين دماي گرما در تابستان در مردادماه است. كوه هاي اطراف تهران مانع بسيار موثري در نفوذ هواي مختلف به تهران هستند. لذا هواي تهران آرامش و سكون را بيشتر از مناطق مجاور خود دارند. به عبارت ديگر جريان ضعيف و آهسته هوا از دشت به كوه در طول روز و از كوه به دشت درشب هاست. طول روزهاي هاي يخبندان هم در حدود 26 روز در سال است.
4-3- ساخت وسازبي رويه در تهران
تهران از زمان آقامحمد خان به مركز ايران تبديل شده و به تدريج بزرگ تر شده است.در تمام باغها ودره ها و در شيبها و روي گسل ها شهر توسعه يافته و مي يابد.گسترش محدوده شهری تهران در واقع به گسترده شدن پهنه های پرخطر در اطراف تهران می انجامد و عملا خسارت پذیری – ریسک – در مقابل خطر زلزله را افزایش می دهد. شاید یک فکر عملی توقف قطعی گسترش تهران، انتقال بخشی از سازمانهای اداری و مراکز اقتصادی، صنعتی و آموزشی – موجب افزایش جمعیت – از تهران باشد. محدوده شمال شرق تهران هم اکنون قنات کوثر و استخر و باغ اناری در شمال تهران پارس را در نوردیده، در سوهانک و ازگل عملا در تمامی دامنه ها و کوهپایه ها ساختمانهای بلند و آپارتمان ساخته شده است. در ولنجک در ارتفاعی بالاتر از پارکینگ تله کابین توچال روی شیب و در حریم رودخانه ولنجک ساخت و سازبسياري شده است، در سعادت آباد عملا تمام مرز کوهپایه با ساختمان پوشیده شده، در محدوده شمال پونک و حصارک نیز شهرک نفت تمامی دامنه های لغزشی روی پهنه گسل شمال تهران را پوشانده است و در کن نیز در شمال غرب تهران در کل محدوده پای دامنه های شمال روستای کن – که امروزه دیگر اثری از آن روستای ییلاقی نمانده است- ! با آپارتمان پوشیده شده است. توجه كنيد که محدوده مرز بین کوه و دشت در تمام شمال تهران روي محدوده گسل شمال تهران است.
این موضوع یعنی فاجعه کامل بشری، در ابتدای سده بیست و یکم مي باشد.درسی که باید در این مورد برای تهران گرفت آن است که در مناطق شمالی شهر تهران که در آن ساخت و ساز گسترده در پای دامنه های شمال شهر انجام شده است، در هنگام رخداد زمین لرزه به دلیل قابلیت زمین لغزش در این دامنه ها هر زمین لرزه مهمی می تواند ارتباط آن مناطق و یا مناطق مرتفع تر را با دنیای بیرونی کاملا قطع کند. در این حالت ناحیه آسیب دیده عملا در مقابل چنین حوادثی بی دفاع بوده و علاوه بر نبودن تجهیزات کافی برای حمل و نقل در چنین مناطقی و رساندن نیروهای کمکی مرگ و ميرها و تلفات جاني بسيار خواهد بود. ظاهرا برنامه ای نیز برای چنین کاری وجود ندارد.
ساختمانهای بلند و مساله زلزله های حوزه نزدیک و حوزه دور: تهران با بناهای عجیب و بلندی که به ویژه در شمال آن ساخته شده است،در خطر جدي است. اولین نکته در این مورد آن است که حتي اگر زلزله ای در فاصله ای حدود یکصد کیلومتری از تهران رخ دهد نیز احتمال فروریختن ساختمانهای بلندوكوتاه در تهران – حداقل آنها که کیفیت نامناسبی دارند- وجود دارد. از سوی دیگر ساختمانهای بلند فراوانی در شیبهای 30 تا 70 درجه بر روی زون گسل شمال تهران و اکثرا بر روی نواحی لغزشی ساخته شده است. در واقع این مناطق مجموعه کاملی از بلایای طبیعی را نشان می دهند که با ساختن بناهای عجیب و بیشتر با کیفیت نامناسب از نظر مهندسی سازه بلای انسانی نیز به آن افزوده شده است اگر بلائی مثل زلزله بیاید و چنین بناهائی فرو ریزد، فقط در اثر بسته شدن دره های شمال تهران چه مشكلاتی ایجاد می شود؟ از نظر ساخت و ساز در ارتفاع، در حال حاضر در کوهپایه های اطراف تهران نیز دنبال می شود، مثلا در شهر ییلاقی و توریستی میگون در حدود سی کیلومتری شمال تهران، جذب سرمایه گذاری با رشد بی رویه ساخت و ساز در شیب های تند انجامیده است. این موضوع با وجود جاده ای بسیار باریک که کشش تردد معمولی در هنگام تعطیلات آخر هفته را نیز ندارد و معمولا در جمعه ها عصر بند می آید و همچنین قرار گیری در ناحیه ای بسیار لرزه خیز – میگون دقیقا در فرادیواره گسل فعال «مشا» با طول حدود صد و هفتاد کیلومتر قرار گرفته است – موجب شده تا دره لواسان تا اوشان، فشم، میگون و شمشک به یکی از پرخطرترین نواحی شمال شهر تهران تبدیل شود. هر نوع بلای طبیعی – از جمله زلزله – و در پی آن وقوع لغزش های پی در پی، فروریزش زمین و حتی سیل، فاجعه انسانی و زیست محیطی در چنین منطقه ای قابل انتظار خواهد بود. البته فاجعه زیست محیطی همین حالا در حال وقوع است! چرا که به حریم مراتع طبیعی تجاوز شده و شیب دامنه های طبیعی به دلیل ساخت و ساز مداوم تحریک و ناپایدار می شود و البته حجم عظیم زباله نیز به آلودگی وسیع منابع آب و خاک و در نهایت بیماری های محیطی خواهد انجامید.
4-4- رودخانه های تهران
تهران هفت رود اصلي دارد كه از ناحيه كرج در غرب و جاجرود و دربنددر شمال است. غالب رودها از شمال به جنوب جاري است، معمولاً نيز تعدادي رودخانه هاي فصلي در تهران جريان دارد در واقع اين دو رود اصلي اند. رود كرج پرآب بوده است. تهران چاه و قنات و آبراه زيادي دارد. در حال حاضر مسير غالب 7 رود تهران از شمال به جنوب بوده و حاشيه آن بناها و ساختمانهاساخته شده است. در برخي مناطق آن آزاد است. احداث درياچه در اين رودها در عمق پايين تر از سطح زمين است، و لذا احداث درياچه در آنها، شايد زياد به نفع آب و هوا نباشد.
4-5- گسل های تهران
گسل يک تکه شکستگى است که بين دو تکه يا قسمتى ازسنگ قرار دارد يا مرز بین دو صفحه ی ناپیوستگی پوسته را اصطلاحاً گسل می گویند. گسل ها به دو گروه عمده: گسل شیب لغز (نرمال و معکوس) و گسل امتداد لغز (راست گرد و چپ گرد) تقسیم می شوند گسلها توانايى حرکت بين قطعات را دارند. اين تحرک ممکن است بسيار سريع رخ دهد(زلزله)يا بسيار آرام رخ دهد(خزش قطعات) دامنه حرکت گسلها بصورت مرتب از چند ميليمتر تا هزاران کيلومتر است. بيشترگسلها در طول زمان زمين شناسي پي در پي در حال جابجايي اند و تغيير مكان مي دهند. تغييرات به شكل عمودي يا افقي يا تركيبي و زاويه اي است.
در تهران سه گسل اصلي وجود دارد؛ گسل مشا، گسل شهرري و گسل شمال تهران. كهريزك اخيرا فعال شده و با ريتم نسبتا ثابتي به دوره بازگشت خود نزديك مي شود همچنين در نقاط ديگر تهران هم، ۲۴ گسل فرعي شناسايي شده كه بين ۲ تا۵ كيلومتر طول دارند. واز شمال تهران تا عباس آباد، گسترش دارند. اين گسل ها تاكنون فعاليت عمده اي نداشته اند. آنطور كه استادان دانشگاه هاي تهران پيش بيني كرده اند بزرگي زلزله گسل مشا ۲/۷،گسل شمال ۲/۷ و گسل شهري ري ۷/۶ است كه باMW محاسبه مي شود.
4-6- تاريخ زلزله هاي تهران
تهران سابقه زلزله خيزي دارد .پس يايد درفكر آن بود كه از تجريك زمين وآلودگي محيط زيست و گسلها كم شود و هر چه بيشتر زلزله به تاخير افتد.در منابع تاريخي، قديم ترين تاريخ براي زلزله در ري يا تهران مربوط به 2300 سال قبل است. در زمان سلوكوس اول كه بنيانگذار سلسله سلوكي ها در ايران است زلزله در ري روي مي دهد.
استرابو مورخ و جغرافيدان يوناني كه اوايل ميلاد مسيح مي زيسته، در كتاب جغرافياي خود علت نام گذاري ري را كه در آن زمان راگا خوانده مي شد، نوشته است: مي گويند اسم راگا از زلزله اي كه در اين سرزمين روي داد و به علت آن شهرهاي فراوان و روستاهاي زيادي ويران شدند گرفته شده است.
از زلزله هاي بعدي ري تا قرنها بعد از تاريخ فوق خبري در دست نمي باشد. اما در تواريخ هست كه پس از فتح ايران به دست اعراب، ري شهري آباد و مردمي ثروتمند داشته است. زيرا اعراب غنايم بسياري را از اين شهر به مدينه برده اند، اما بعدها، مورخان اخبار زيادي از زلزله ري در سال 236 هجري قمري داده اند كه ظاهرا 45 هزار نفر مرده اند.
در سال 241 مجددا زلزله ديگري در ري روي داده است كه چهل روز متوالي ادامه داشته است. ابن اثير در كتاب خود در ذيل وقابع اين سال گفته است كه اين زلزله شديد بوده و مردم و ثروتهاي زيادي را نابود كرده است.
درسال 242 سال بعد مجددا زلزله ديگري نواحي قوم، ري و خراسان و نيشابور و طبرستان را در نور ديده است.
هفت سال بعد بازهم زمين لرزه ديگري سبب خرابي در ري شده است طبري در ذيل اخبار سال 249 ه. ق نوشته شده است كه مردم زيادي دچار اين زلزله شده و كشته شدند.
در سال 366 ه. ق يعني 97 سال بعد ري با زلزله ويران مي شود.
178 سال بعد مجددا باز ري دچار زلزله مي شود. 47 سال بعد يعني در 571 ه. ق شهرهاي عراق و ماوراي ري با زلزله عظيمي ويران مي شود. 25 سال پس از آن مجددا زلزله آمده و در سال 786 ه. ق باز ري به كلي ويران شده است. كلاويخو جهانگر اسپانيايي در سال 806 ه. ق از ري عبور كرده آن را خالي از سكنه و ويران ناشي از زلزله ها گفته است.
شهر ري به اين ترتيب مدام در حال ويران شدن بوده و در قرن سيزدهم هجري فقط نامي از امامزاده عبدالعظيم در آن بوده است.
بخش دوم
فصل پنجم
آلودگيها در خاك، آب و هوا . . .
5-1- آلودگي خاكهاي تهران
موضوع آلودگي خاک تهران همانند آلودگي آب و هواي اين کلانشهر نگران کننده است و بايد تمهيداتي درباره آن انديشيده شود. محمدباقر صدوق که با خبرگزاري مهر صحبت کرده بر اين باور است که در حال حاضر در برخي مناطق تهران با آلودگي شديد خاک مواجه هستيم و براساس نمونه برداري که توسط استادان زمين پزشکي صورت گرفته خاک تهران شرايط خوبي از نظر محيط زيست شهري ندارد. براساس اين گزارش موضوع آلودگي خاک تهران ساليان سال است که توجه کارشناسان و طرفداران محيط زيست و محققان اين حوزه را به خود مشغول کرده است. سال هاست که خاک مناطق جنوبي تهران در اثر نشت ترکيبات نفتي از مخازن زيرزميني يا لوله هاي انتقال فرسوده و نيز زوائد ناشي از پالايش نفت خام آلوده شده است که نمونه بارز آن در آب نهرهاي جاري در منطقه و خاک هاي اطراف آن به وضوح قابل مشاهده است. بالاترين ميزان آلودگي خاک مربوط به مرکز زباله شهر تهران در کهريزک است. مديرکل محيط زيست استان تهران در اين باره گفت؛ بالاترين ميزان آلودگي خاک مربوط به مرکز زباله شهر تهران در کهريزک است که در اين منطقه خاک تا لايه هاي 80-70 متري آلوده بوده و به عنوان يک تهديد جدي براي سلامت شهروندان به حساب مي آيد و 600 تا 700 هکتار از زمين هاي اين منطقه را شامل مي شود. صدوق افزود؛ البته وضعيت آلودگي خاک در منطقه جنوب تهران شديدتر بوده و به علت استقرار پالايشگاه هاي 1 و 2 تهران در آن، شرايط نامساعدي را براي شهروندان در محدوده هاي اطراف به وجود آورده است به طوري که به علت آلودگي نفتي تمام خاک آلوده شده است. کارشناسان محيط زيست معتقدند؛ استفاده از سموم کشاورزي در سطح استان تهران، ساخت و سازهاي بي رويه، توسعه معادن در مناطقي که ضروري نيست و انجام عمليات خاکبرداري غيرضروري از اصلي ترين آلاينده هاي خاک و بارش باران هاي اسيدي به علت وجود آلودگي زياد در هواي تهران نيز از ديگر موارد آلوده کننده خاک در تهران به شمار مي آيد. در اين باره مديرکل محيط زيست استان تهران خاطرنشان کرد؛ هر جا که زباله هاي صنعتي تجمع پيدا کنند آلودگي خاک نيز ايجاد و باعث بروز اختلالاتي در سلامت جسمي شهروندان مي شود که پيش از اين آلودگي به علت وجود سرب در بنزين درصد بالايي از آلودگي خاک در تهران را به خود اختصاص مي داد که اين آلودگي در سال هاي اخير کاهش يافته ولي همچنان خاک تهران با آلاينده هاي ديگري آلوده مي شود. در اين ارتباط ناصر نويدي متخصص خاک شناسي موضوع فرسايش را مطرح کرده و اظهار داشت؛ همزمان با اين موضوع فرسايش خاک در شيب هاي بالاي تهران اتفاق مي افتد که ساخت و ساز در اين شيب ها فرسايش را تشديد مي کند. وي افزود؛ در شمال تهران در دامنه هاي البرز شيب به گونه يي است که وقتي توسط عوامل انساني دستکاري مي شود به سمت فرسايش رفته و به نوعي خاک را از نظر زيست شناسي غيرقابل استفاده مي کند.
منبع جديدي براي آلودگي خاك تهران: ريختن خاك و نمك در زمستان براي جاده ها و بزرگراههاي تهران، يکي دو سال است شهرداري براي مقابله با مشکلات احتمالي ناشي از بارش برف و راهبندان ستاد ويژه يي ترتيب داده و هزاران تن نمک در نقاط مختلف شهر انباشته و ذخيره سازي کرده است. متاسفانه به نظر مي رسد کارشناسان ترافيک به عواقب جنبي اين کار عجولانه نينديشيده اند، در واقع يکي از مزاياي خاک تهران و ري اين بوده که طي صدها هزار سال، برف و باران، نمک موجود در خاک آن را که بدترين آلودگي براي کشت و کار است شسته و با خود برده و در درياچه حوض السلطان و درياچه نمک انباشته، و از آبرفت البرز خاکي پاک و خوب در دامنه هاي آن برجاي نهاده است. انصاف نيست کاري را که طبيعت طي صدها هزار سال و بلکه ميليون ها سال انجام داده است چنين شتابان باطل کنيم و اين خاک را بيالاييم. درخت چنار که ويژه تهران است در مقابل نمک بسيار حساس است. حدود 45 سال پيش که پساب مرکز ورزشي و اسکي روي يخ شهر را که قصر يخ نام داشت در خيابان وليعصر کنوني قدري پايين تر از ميدان ونک به جوي خيابان سرازير کردند، تا يک کيلومتر پايين دست آن درخت هاي چنار خشکيد و با گذشت 45 سال هنوز آن نقطه بي درخت مانده، و البته کسي هم به فکر کاشتن درخت جايگزين نبوده است. در شهرک غرب پيش از آغاز عمران آن در 35 سال پيش، همزمان با خيابان بندي فازهاي نخست آن، هزاران درخت چنار کاشتند که اکنون بيش از 30سال دارند. متاسفانه در سال هاي اخير صدها درخت چنار 30ساله در آن منطقه خشکيده و از بين رفته است. درخت هاي حاشيه خيابان هاي اصلي که در معرض پاشيدن آب شور هستند بيشترين آسيب را ديده اند. اين آسيب ها در بخشي از خيابان وليعصر پايين تر از پل چمران به سمت جنوب بسيار وخيم است.
راهبندان ناشي از برف و يخبندان سال پيش شهرداري را بر آن داشت که امسال با جديت بيشتري ستاد برف روبي تشکيل دهد و هزاران تن نمک در کيسه هاي سرخ و سفيد و در ايستگاه هاي مختلف انبار کند، که البته نيازي هم به مصرف آن پيش نيامد. در تهران سالانه احتمالاً يکي دو بار برف شديد مي بارد که ممکن است چنان مشکلاتي ايجاد کند. قطعاً هرگونه آسيب و ناراحتي ناشي از آن مشکل بسيار کمتر از آسيبي است که در اثر نمک آلود کردن خاک و آب تهران به طبيعت و محيط زيست وارد مي شود، اگر هم مشکلي پيش آيد حداکثر پاشيدن قدري شن مي تواند کمک کند.
5-2- آلودگي هواي تهران
تهران به لحاظ شكل جغرافيايي، شبيه كاسه نامنظمي است كه بلندترين ديواره هاي آن در ناحيه شمالي قرار دارد. چنانكه اشاره شد عوامل بسياري در اطراف و داخل تهران وجود دارد كه سبب آلودگي هواي آن مي گردد. اين آلودگي در زمانهاي گوناگون يكسان نبوده در فصول و ماه هاي مختلف سال شدت و ضعف مي يابد. در هنگام شدت آلودگي تنفس در آن به قدري سخت و مشكل مي شود كه براي بيماران، كودكان و افراد مسن بسيار خطرناك شده و مسئولين هشدار مي دهند كه اين افراد از خانه خود خارج نشوند. آلودگيهاي موجود در هوا و محيط زيست تهران پديده اي جديد نيست، بلكه حاصل چندين دهه تغيير و تحول منفي و شدت يافتن آن بوده است. شايد در اوايل قرن هجري كه تهران بسيار كوچك بود تنها آلودگي ها مربوط به آتش سوزيها، گرد و غبار ناشي از توفان و خشكسالي، مرگ و مير ناشي از بيماريهاي مسري و آلوده بودن آبهاي جاري، نبود بهداشت كافي و امثال آن بوده است.
اما در حال حاضر وجود انواع مواد شيميايي، گازها، فلزات و شبه فلزات در هوا كه ناشي از احتراق ناقص اتومبيل، موتورسيكلتها، كارخانجات، هواپيماها و غيره است. گاه در برخي موارد شدت آلودگي در هوا به اندازه اي است كه پديده «مه دود» را مي سازد. اين پديده نوعي آلودگي شيميايي در هوا و در بالاي سطح زمين است. تمام گزارش هاي مربوط به هواشناسي تهران حكايت از آن دارد كه در برخي از روزهاي گرم سال، يا مثلا در فصل پائيز اين پديده زيان بار بيشتر تاثير خود را مي گذارد. دشواري در تنفس، ايجاد آسيب در دستگاه تنفسي، دردهاي گوناگون در ناحيه قلب و سينه، سرفه، سوزش در چشم، احساس تنگي نفس از جمله ناراحتي ها و بيماريهاي ناشي از آلودگي شديد در هواست. شاید بتوان گفت حتي وجود غلظت خون در افراد هم مربوط به وجود انواع آلودگي در هوا تنفسي است. وجود گاز ازن و توسعه آن سبب تخريب برگ درختان و گياهان مي شود سپس در اشياء مواد پلاستيكي نفوذ كرده و سبب خزان زودرس در گياهان مي شود. گفته مي شود حركت خودروهاي فاقد استاندارد روزانه 201 ميليون كيلو دي اكسيد كربن وارد هواي كشور مي كند. يا بنزن موجود در هواي تهران 100 برابر هواي شهر توكيوست.
آلودگي در هوا موجب افزايش غلظت خون و كاهش وزن است. بر مرگ و مير بيشتر كودكان اثر نهاده، و زمينه سرطان خون اطفال را فراهم مي سازد. مونوكسيدكربن موجود در فضاي مناطق آلوده به بيماريهاي گوناگون و درد قفسه سينه و كاهش توان در انجام فعاليت هاي مغز مي انجامد. بروز عفونت هاي شديد تنفسي، ايجاد اختلال در بيماريهاي ارثي و ژنتيك، كاهش حافظه، افزايش آسم را هم بايد ذكر كرد.
برخي از منابع ثابت در تهران و شهرها هستند كه سبب آلودگي مي شوند، منابع ثابت مثل كارخانه ها و كارگاه ها، وسايل گرمايشي خانگي و تجاري، منابع متفرقه گوناگون، سوزاندن زباله و غيره است. سهم منابع ثابت در آلودگي هوا در سال 82، 28/8% بوده است. استفاده از سوختهاي فسيلي نفت و گاز هم از اين جمله است.
5-2-1- آلاینده ها
مهم ترين آلاينده هاي موجود در هواي تهران عبارتند از مونوكسيدكربن، دي اكسيد گوگرد، دي اكسيد نيتروژن، انواع هيدروكربورها، ذرات معلق گوناگون از جمله سرب. بر اساس بررسي ها مثلا منطقه 12 تهران كه در مركز تهران قراردارد، 99. 17 درصد مونوكسيدكربن و منطقه 11 آن 63. 16 بيشترين آلودگي را دارند. مونوكسيد كربن يكي از آلاينده هاي قوي گازي خطرناك است. كه تهديدي مداوم براي سلامتي مردم و گياهان است. سوختي بنزيني هم حالت ناقص دارد. و در نتيجه از دود آن، اكسيدهاي نيتروژن و انواع هيدروكربورهاي خام، وارد هوا شده و پس از طريق تنفس وارد خون مي شود. اين مواد آلوده، با هموگلوبين خون تركيب شده پايداري مي سازد، كه مانع از رسيدن اكسيژن كافي به بدن است، فقدان اكسيژن كافي در سلولها موجب اختلال در سوخت و ساز و كاركرد سلولهاست. سرعت تركيب اكسيدهاي نيتروژن با هموگلوبين خون هزار مرتبه سريع تر از سرعت تركيب مونوكسيدكربن با هموگلوبين است.
5-2-2- پديده وارونگي دما
سالهاست در تهران و شهرهاي آلوده جهان پديده اي به نام وارونگي دما يا اينورژن هست. بدليل آلودگي در هوا و نبودن باد، مواد آلاينده اي كه به صورت گرد و غبار و گاز در لابلاي سطح مجاور زميني قرار مي گيرد و بي حركت مي ماند.
طبق آمارهاي 5 ساله از ايستگاه هواشناسي مهرآباد، اوضاع و وارونگي دما در تهران بحراني و خطرناك است. اشاره كرديم تهران شبيه يك كاسه نامنظم است. كه ارتفاع وسط يا مركز آن حدود 1200 متر از سطح درياست. اين ارتفاع در شميرانات حدود 1700 متر است. جنوب تهران هم نسبت به مركز ارتفاع بيشتري دارد و هرچه بيشتر به سوي جنوب برويم، ارتفاع آن مناطق بيشتر مي شود.
شرق و غرب تهران هم نسبت به مركز مرتفع تر است. نكته جالب آن است كه در مركز شهر تهران حدود 3. 5 ميليون خودرو غيراستاندارد و چهارميليون موتورسيكيلت در حال تردد است و غالب آنها هم طرح استاندارد لازم را براي آلودگي محيط زيست ندارند و گفته مي شود كه اين خودروها به اندازه 17 ميليون خودرو آلودگي ايجاد مي كنند. بسياري از صنايع و كارخانجات آلاينده در شرق و غرب تهران قرار دارد.
براساس آمار مركز هواشناسي مهرآباد، دو سوم از روزهاي سال در تهران پديده وارونگي هوا وجود دارد. ارتفاع آلودگي بين 200 تا 400 متر از سطح زمين است. بيشترين ميزان ارتفاع آلودگي در پائيز از سطح زمين 419 متر است. اين ارتفاع در زمستان 404 متر، در بهار 356 متر و در تابستان 384 متر است. مدت زمان وارونگي 239 روز است در بهار 57 روز، در پائيز 58 روز مي باشد.
مواد آلاينده تنها زماني كم شده يا از بين مي رود كه هوا گرم شده و آنها را بالاتر ببرد يا تحت تاثير وزش باد، آلودگي به شكل افقي حركت كرده از تهران خارج شود تا آلودگي كم شود. اين پديده در مجموع خطرناك است و بايد راه كلي براي آن يافت شود.
5-2-3- ميزان خسارت آلودگي هوا
ميزان خسارت ناشي از آلودگي در هواي تهران قابل محاسبه نيست اما بر اساس آمارها گفته مي شود ساليانه ده هزار نفر، در تهران به دليل آلودگي هوا مي ميرند. سازمان ملل تهران را يكي از خطرناك ترين شهرهاي جهاني در زمينه آلودگي هوا اعلام كرده است.
5-3- آلودگيهاي آب و محيط زيست
دلیل اینکه آب نقش اساسی در بقاو زندگی انسان ایفا میکند، در صورت آلوده بودن توانایی زیادی برای انتقال انواع گوناگونی از بیماریها و امراض را نیز دارد. این بیماریها به وسیله باکتریهای بیماریزا، ویروسها، پروتوزوئرها و کرمها در انسان ایجاد میشوند. منابع و مخازن آب از جمله رودخانه ها، کانال آبها، دریاچه ها و سدها به ویژه در مناطق گرمسیر، محلی مناسب برای انتشار این گونه بیماریها هستند. این نوع مخازن آب، زمینه را برای رشد میزبانهای واسط انگلها مانند حلزونها، ماهیان، گیاهان آبزی و ناقلان بیماریها مانند پشه ها و سایر حشرات گزنده فراهم میسازند. علیرغم کوشش مسئولان برای تصفیه آب به خصوص در مناطق گرمسیر، این بیماریها ممکن است ایجاد شوند. در نتیجه، قبل از برطرف ساختن آلودگی آب باید به وضعیت بهداشتی محیط زیست مردم رسیدگی شده و آموزشهای لازم به آنها بدهند تا از آلودگی آب جلوگیری شود.
تهران با تمام وسعت و بزرگي خود و بيش از هفتصد كيلومتر فاقد فاضلاب است. فاضلاب يكي از مهم ترين پايه هاي حفاظت از محيط زيست در هر جامعه اي است. تمام شهرهاي جهان كه بر پايه اصول صحيح و علمي شهرسازي ساخته شده و مي شوند. از همان ابتدا فاضلاب را جانمايي كرده و حتماً و به هر صورت آن را احداث و بهره برداري مي كنند. اما در تهران فاضلاب وجود ندارد. بديهي است وقتي فاضلاب معيني در اين شهر عظيم وجود ندارد سيستم تصفيه فاضلاب هم نبايد وجود داشته باشد، يا اگر باشد هم ناقص و ناكافي است. از اين رو طبيعي است كه تمام آبهاي زائد و فاضلاب تهران مستقيم و غيرمستقيم وارد رودخانه ها، چاه ها يا مخازن آب زيرزميني تهران مي شود و آنها را آلوده مي سازد در همين حال كه تهران در خطر مداوم كم آبي و بي آبي است. اما به آبهاي زيرزميني آن هم اعتماد چنداني نيست، زيرا چنان كه اشاره شد، آلوده به انواع ميكروبها و مواد شيميايي و سمي و غيره است. آلودگي آبهاي زيرزميني اثرات زيست محيطي زيادي دارد. بنابراين ضروري است كه براي حفاظت از محيط زيست و سلامت مردم، در جمع آوري آبها و تصفيه آنها اقدامي عاجل و اساسي انجام داد. مساله مهم ديگر در اتلاف و هدر رفتن آبهاي فاضلاب در تهران است، سومين مساله عدم تصفيه و بازيافت آب در تهران است. اين وضعيت باعث ضعف عمومي بدن شده و آن را براي انواع بيماريها از جمله سرطان مستعد و آماده مي سازد. اختلال در بينايي، تارديدن، خستگي بي دليل سردر، خواب آلودگي، تغييرات در عملكرد ريه و قلب هم از آن جمله است.
5-3-1- بیماری های وابسته به آب
معمول ترین شکل بیماری وابسته به آب، بویژه آن شکلی که سبب آسیب بیشتری در مقیاس جهانی میگردد، شامل بیماریهایی است که با آب آلوده به ادرار و مدفوع انسانی، منتقل میشوند. آلودگی به این بیماریها، زمانی اتفاقی میافتد که ارگانیسم بیماری زا به آب راه مییابد و این آب توسط فردی که به بیماری مصونیت ندارد مصرف میشود. از عمده ترین بیماریهای این دسته: وبا، حصبه یا تیفوئید، پاراتیفوئید، هپاتیت های مسری، ژیاردیانیز، لپتوسیپروسیس، تولادمیا، اسهال میکروبی و غیره هستند که یک مسیر از انتقال مدفوع تا خوراک داشته و بروز آنها بطور همزمان، بین افرادی که از یک منبع آب استفاده کرده اند مشخص می شود.
بیماریهای مدفوعی- دهانی ناشی از آب، امکان دارد بعنوان بیماریهای منتقل شده توسط آب شستشو، طبقه بندی شوند. اکثر عفونتهای اسهالی در آب و هوای گرمسیری، بیش از آنکه بعنوان یک بیماری ناشی از آب عمل نماید، بصورت بیماریهای منتقل شده از طریق آبهای شستشو عمل میکنند. گروه دومی از این بیماریها تعدادی از عفونتهای چشمی و پوستی را شامل میشوند که حتی اگر بطور معمول کشنده باشند، یک سری اثرات تضعیفی روی مبتلایان بجا میگذارند. بیماریهایی از این نوع شامل زخمها و دملهای پوستی باکتریایی و تراخم و جذام میباشند.
تعدادی از بیماریها، به ارگانیسم های بیماریزایی مربوط میشوند که بخشی از دوره زندگی خود را در آب، یا در بدن حد واسطی که در آب زندگی میکند میگذرانند، از این رو آلودگی در انسان، نمی تواند با بلعیدن حد واسط یا تماس با ارگانیسم دفع شده توسط مبتلا، ایجاد شود. اغلب این نوع بیماریها، توسط کرمهایی ایجاد می شوند که بیمار را اذیت کرده و تخمهایی تولید میکنند که توسط ادرار یا مدفوع پخش میشوند. آلودگی از طریق نفوذ از جداره پوست غالبا بیشتر از آلودگی از طریق مصرف مستقیم آب است. بیماری شیستوزومازیر (که در ضمن بیلهارزیا نامیده میشود) مهمترین نمونه از این دسته بیماریها است. دراکان کالیازیز (کرم گینه ای) مولد بیماری آبی دیگری است که در مناطق استوایی کاملا منتشر شده است. در این حالت میزبان حد واسط، سخت پوست ریزی است و آلودگی انسان بدنبال خوردن آب آلوده شود، با این سخت پوستان ریز اتفاق میافتد.
بیماریهايی وجود دارد که توسط حشراتی منتقل میشوند که تغذیه و تولید مثل آنها در مجاورت آب صورت میگیرد، به طوری که گسترش آنها میتواند به قابل دسترس بودن منابع آبی مناسب، مربوط شود. آلودگی به این نوع بیماری هیچ ربطی به مصرف یا تماس انسان با آب ندارد. پشه هایی که مالاریا و تعدادی دیگر از بیماریها را انتقال می دهند آبهای راکد کم عمق، استخرها، حاشیه دریاچه ها و آب انبارها را ترجیح می دهند. حشرات سیمولیوم که بیماری انکوسرسیازیر (بیماری کوری رودخانه) را انتقال می دهند در آبهای متلاطم تولید شده و با سیلابها، آبشارها و غیره. . . در ارتباطند و یا در سدها و نیز توربینها و غیره ایجاد می شوند.
به علت خواص حل کنندگی آب، بسیاری از ترکیبات می توانند در آبهای طبیعی محلول باشند و برخی از آنها ذاتاً برای زندگی بشر سمی هستند. خوشبختانه در اغلب موارد غلظت بسیاری از ناخالصیهای ذاتا سمی، در آبهای طبیعی معمولا خیلی پایین است با وجود این این هزاران ترکیب شیمیایی مورد استفاده درکشاورزی، منازل و صنعت وجود دارند که قادرند به آبهای سطحی و زیرزمینی راه یابند. تاثیر مواد شیمیایی بر سلامتی، از دو طریق قابل بررسی است: اثرات حاد، که در نتیجه مصرف آب آلوده ایجاد می شوند و کم و بیش بلافاصله اثر خود را آشکار میسازند و اثرات مزمن، در نتیجه نوشیدن مداوم آب آلوده، خطراتی دراز مدت ایجاد می کنند. اثرات برخی مواد ذاتا خطرناک، پس از رسیدن به حد آستانه بروز می کند و چون غلظت آنها معمولا زیر حد مذکور است لذا اثرات نامطلوبی مشاهده نمیشود. بعضی آلاینده ها حد آستانه ندارند و بنابراین هر مقدار مصرف آنها ذاتا مضر است، ترکیبات سرطانزا از این الگو پیروی میکنند. بنابراین در مورد ترکیبات ذاتا سرطانزا مثل هیدروکربنهای پلی آروماتیک (PAH)، تری هالومتان ها (THM)، ترکیبات اورگانوکلره و ارگانوفسفره و ترکیبات فرعی حاصل از فرایند گندزدایی (DBPs)، توصیه میگردد که از پایین بودن غلطت آنها در آبهای آشامیدنی، اطمینان حاصل شود. این بدین معنی است که در برخی موارد، غلظتهای قابل قبول، در حد قابل تشخیص یا نزدیک به آن است. بدین مفهوم است که رعایت اصول پیشگیرانه بهتر از ظهور اپیدمیک خطراتی واقعی است.
5-3-2- عناصر آلاینده
5-3-2-1- سرب
یکی از قدیمی ترین مسائل آلودگی شیمیایی در آبهای آشامیدنی، ناشی از به کارگیری مخازن و لوله های سربی در لوله کشی شهری بوده است. آبهای اسیدی نرم که از مناطق کوهستانی سرازیر می شوند، تمایل به انحلال سرب دارند به طوری که مقادیرقابل توجهی از سرب میتواند در آب حل شود بویژه در طول شب که آب در شبکه آبرسانی، راکد میماند. سرب یک سیستم تجمعی است به طوری که تماس مداوم با آن، در نهایت میتواند اثرات سمی ایجاد کند و در طول سالها، بسیاری از کشورها در راستای کاهش مقدار سرب در محیط زیست تلاشهای زیادی نمودهاند. استانداردهای فعلی EC برای آب آشامیدنی، ماکزیمم غلظت سرب را ۵۰ میلیگرم در لیتر تعیین کرده است اما به نظر می رسد که این سطح در راهنمایWHO، نهایتا به ۱۰ میلیگرم در لیتر کاهش یابد که دستیابی به آن، در نواحی با آب که قابلیت حل کنندگی سرب را دارد و نیز با لوله کشی سربی، مشکل خواهد بود. تصفیه شیمیایی آب با آب آهک یا سود سوزآور، قبل از توزیع آن انحلال سرب را کاهش می دهد ولی برای دستیابی به حد۱۰ میلیگرم در لیتر، احتمالا حذف لوله های سربی ضروری خواهد بود.
5-3-2-2- نيترات- ازت
ازت نیتراتی بطور طبیعی در بسیاری از خاکها وجود داشته و بنابراین در اغلب آبهای زیرزمینی و سطحی یافت میشود. خروجی فاضلابهای هم مقادیر قابل توجهی نیتروژن دارند که قسمت عمده آن بصورت نیترات است. اگرچه تاکنون مضرات حضور نیترات در آبهای آشامیدنی برای بچه ها و بزرگسالان، مشاهده نشده است، ولی برای نوزادان تا سن حوالی شش ماهگی خطرناک است. قبل از این سن، نوزادان فاقد فلورای باکتریایی طبیعی در روده خود بوده و نمی توانند نیتریت ناشی از احیای نیترات را در معده تحمل کنند. هر گاه یک نوزاد با شیشه ای که شیر آن حاوی ۲۰-۱۰ میلیگرم در لیتر نیتروژن نیتراتی است تغذیه شود، امکان جذب نیترات به خون و جلوگیری از انتقال اکسیژن ونهایتا احتمال بیماری متهموگلوبین وجود دارد که به این حالت، بیماری نوزاد آبی گفته میشود.
5-3-2-3- فلوئورید
فلوئورید نمونه ای از سازنده های آبی است که در غلظتهای کم، مفید ولی در غلظتهای بالا مضرند. فلوئورید بطور طبیعی در بعضی از آبها وجود دارد و حضور آن در آبهای آشامیدنی روی پوسیدگی دندان بویژه در بچه ها اثر بازدارندگی دارد. از این رو برخی دست اندرکاران بهداشت، فلوریددار کردن آب آشامیدنی را تا سطح ۱ میلیگرم در لیتر توصیه میکنند. این توصیه اغلب از سوی افرادی که به مصرف مواد شیمیایی دارویی معترفند، بشدت مورد مخالفت قرار گرفته است. اگر سطح فلورید بیشتر از ۵. ۱ میلیگرم در لیتر باشد، لکه های زردی روی دندان ظاهر میشود و در مقادیر بالا، ممکن است صدمات استخوانی ناشی از فلوروسیس رخ دهد.
5-3-2-4- آرسنیک
در برخی نواحی، بویژه در مناطقی از آرژانتین، چین، هند، مکزیک و تایوان، آبهای زیر زمینی حاوی آرسنیک تا غلظتهای چند میلی گرم بر لیتر باشند. در راهنمایWHO، میزان آرسنیک ۱۰میلی گرم در لیتر توصیه شده اگرچه سطح آن در استانداردECMAC، میلی گرم در لیتر۵۰ می باشد. مصرف مداوم آب حاوی غلظتهای بالاتر آرسنیک می تواند منجر به پیگمانتاسیون پوست و انواع گوناگون از بیماریهای گوارشی، خونی و کلیوی گردد.
5-3-2-5- سختی آب
شواهدی آماری قوی موجود است که نشان می دهد بین افزایش سختی آب آشامیدنی تا حوالی ۱۷۵ میلی گرم در لیتر و کاهش احتمال وقوع برخی انواع بیماریهای قلبی، رابطه ای وجود دارد. این شواهد بیانگر این موضوع است که نرمسازی آنها می بخشد. اثرات نامطلوبی بر سلامتی افراد دارد. برخی روشهای نرمسازی، مقدار سدیم آب را افزایش می دهند که این موضوع می تواند برای افراد دارای بیماریهای قلبی و کلیوی، نامطلوب باشد
5-4- تاثير آلودگي در تغيير چرخه محيط زيست
بسياري از درختان و گياهان و پرندگان تهران در اثر آلودگي مهاجرت كرده، يا از بين رفته و مي روند، بر اساس آمارها پرندگان تهران، در دهه 30 ميلادي سايمون جرويس اولين ثبت كننده و شمارشگر، پرنده ها، تهران و حومه بوده است كه او حدود 150 گونه از پرندگان را معرفي كرده است. سي سال بعد يعني در دهه 50 ميلياردي همكار او دكتر اسكات، مي گويند تنها 80 گونه پرنده در تهران وجود دارد. در دهه 70 دكتر جمشيد منصور پرنده شناس ايراني، فقط 61 پرنده را در تهران به ثبت رسانده است. دكتر منصور بيشترين گونه باقيمانده، در هواي آلوده تهران را زاغ ها و كلاغ ها مي داند، كه توانسته اند در مقابل آلودگي هواي تهران مقاوم هستند، از سوي ديگر انهدام دائمي مزارع، باغ ها و ييلاقات اطراف شهر، به همراه آلودگي فزاينده و متراكم هوا را دليل مهاجرت انواع بلبل ها و طوطي و غيره مي داند.
در اطراف تهران اراضي بزرگ و قابل توجهي وجود دارد كه به كشت انواع سبزي و صيفي جات مشغولند. اما غالب آنها از آبهائي بهره مي برند كه آب فاضلاب تهران است. آبهايي كه به انواع ميكروبها، مواد سمي، مواد شيميايي و غيره آلوده اند. اين آبها وارد مزارع شده و به تدريج وارد بافتهاي سبزي و ميوه شده و به مردم عرضه مي شود. مردم از آن مصرف مي كنند. به تدريج از طريق خوردن مواد كشاورزي آلوده، مسموم مي شوند. اين مسموميت مزمن شده و سرانجام از طريق خون به فرزندان آنها منتقل مي شود. آيا مسئولان محترم مي انديشند كه اگر چند نسل آينده دچار انواع بيماري بودند، و ريشه اصلي آن در هوا و محيط زيست آلوده، آب آلوده، محصولات كشاورزي آلوده بود، چه كسي در دنيا و عقبي پاسخگوست؟ آيا هزينه مالي ناشي از اين آلودگي قابليت محاسبه را دارد؟ چه كسي مي تواند آن را به درستي برآورد كرده يا تخمين بزند.
5-5- حركت هوا در وضع جغرافيايي تهران
كلان شهر تهران از نظر جغرافيايي وضع خاصي دارد، از شمال توسط كوه هاي شمالي احاطه شده است. اين كوه ها سبب مي شود تهران شبيه دهليزي طولاني و عميق شود كه تنها يك مسير ورودي هوا از جانب غرب دارد. اما از مسير باد و حركت هواست كه اگر شرايط و ضوابط زيست محيطي توسط اين كارخانجات رعايت نشود هواي تهران را آلوده تر مي كند.
تهران از ناحيه جنوب با كوير مرتبط است. براي آلودگي هواي تهران :يكي ديگر ازعوامل طبيعي ؛جهت وزش بادازجنوب است که انسان مستقيماً در آن دخالتي ندارد. نمونه عيني اش هم بادهايي هستند که از جنوب تهران به سمت غرب اين کلانشهر وزيده ومعمولا همراه خود مقادير زيادي گرد و غبار و خاك آورده و در نقاط مختلف شهرمي ريزند. اين بادها معمولا گرد و غبار مناطق کويري ايران را به تهران مي آورند، به خصوص درفصل پاييز و بهار که شن هاي سرخ و روان عربستان سعودي به وسيله باد به غرب و جنوب غربي ايران وارد شده و ممكن است در برخي از مواردگرد و غبار را تا تهران هم بياورند.
اينها از جمله مواردي هستند که هرچند نمي توان گفت كه انسان مستقيم در آن ً دخالت دارد، چرا که بشردر ايجاد مناطق کويري نقش داردو ابن كار توسعه بيابانهاغير قابل انكار است. مثلا ايران حدود 2000 سال پيش يعني در زمان هخامنشيان 90 ميليون هکتار جنگل داشته است و الان اين مساحت ؛ به 12 ميليون هکتار رسيده است. بديهي است که دخالت انسان همراه با تغييرات آب و هوايي باعث کاهش فضاي سبز شده است. تازه اين 12 ميليون هکتار شامل همه جنگل هاي در هرنوع ومقدار درخت در آن است و اگر بخواهيم بررسي درست تري کنيم بايد كفت كه 2، 3 ميليون هکتار جنگل به معناي واقعي و استاندارد هم نداريم.
درناحيه شرقي تهران هم بلنديها و ارتفاعاتي وجود دارد كه عبور هوا از ناحيه غرب به شرق را دچار مشكل مي سازد. به مركز تهران،هم اشاره كرديم كه در گودي قرار دارد. تهران از نظر كلي داراي سه جنبه طبيعي، كوه، دامنه ها و دشت و انواع پستي و بلنديهااست. گسل هاي متعدد و زلزله خيز دارد، تغييرات آب و هواي شمال و جنوب آن در تابستان و زمستان كاملا محسوس است. در واقع تهران در هر سال چهارفصل را دارد. اما هواي آن غالباً آلوده وگاه بي حركت است. بنابراين اولين و مهم ترين كاري كه انجام آن براي نجات مردم و محيط زيست تهران حياتي وضروري بوده و حتما بايد انجام داد. ايجاد تغيير در وضعيت آب و هوايي تهران است. بايد زمينه اي فراهم كرد كه هوا در تهران غالباً جابجا شده و حركت كند. زيرا بادهاي غربي وارد شده در تهران در داخل كاسه مي مانند، احداث ساختمانهاي بلند، از ميان بردن مزارع، باغ ها و ساخت و ساز دره ها و دامنه كوه هاو حتي ارتفاعات به جهت تامين ساختمانهاي گوناگون خود از عوامل آلودگي محيط زيست مي باشد. چگونه بايد هواي آلوده را از تهران خارج كرد؟
با توجه به صفحات و مطالب گذشته در مي يابيم كه تهران و برخي از شهرهاي ما دچار بحران جدي در محيط زيست هستند و به هر ترتيب بايد درباره آن تدبيري انديشيد. مهمترين مساله فوري و مهم آلودگي هاي گوناگون هوا و محيط زيست است. جريان بسته در هواي تهران هم اجازه خروج هواي آلوده را به صورت منظم و مداوم نمي دهد.
علت و دليل مهم زلزله در تهران
مساله بعدي در وجود خطر زلزله است. يكي از بحث هاي مهم در باب زلزله، حكايت از آن دارد كه تهران به صورت تاريخي داراي گسل ها و مناطقي است كه امكان بروز زلزله را زياد مي كند.ممكن است گفته شود وقتي تهران در نتطقه زلزله خيز قرار دارد؛پس فايده بحث چيست؟فايده بحث اين است كه ما خود به عوامل بروز و ظهور زلزله در تهران كمك نكرده و به عكس شرايطي فراهم كنيم كه امكان وقوع را كم كرده يا حذف كند.
براساس نظريه اينجانب يكي از مهمترين عوامل زلزله، تغيير در افزايش و تجمع گازهاي زيرزميني است، كه ناشي از فعاليت و گرماي موجود در لايه هاي دروني و عمقي زمين است. اين گازها بايد به طريقي از پوسته زمين خارج شود. هرگاه به دلايلي در مقابل خروج اين گازها موانعي ايجاد شود. اين گازها متراكم و فشرده شده و پس از تراكم. در مناطق و پوسته هايي از زمين كه داراي توان مقاومت و استحكام كمتري است اين گازها اقدام به خروج مي كند. خروج اين گازها در حجم زياد، سبب ايجاد شكاف يا تكان هاي عرضي و طولي در سطح زمين شده، در نتيجه زندگي مردم را در شهرها و روستاها به خطر مي اندازد.
نمونه ای از یک گسل در تهران - برای وضوع بیشتر روی عکس کلیک کنید
براي زلزله، چندعامل را بايد در نظر داشت:
1. گسل ها و پوسته سطحي زمين بايد به نوعي باشد كه امكان خروج گازها را فراهم سازد. اما ما با ساخ و ساز بي رويه محيط طبيعي را به هم زده ايم و منافذ را كور كرده ايم .
2. محيط زيست آلوده و هواي آلوده، آبهاي آلوده، از جمله عوامل مهمي است كه از رسيدن فشار جاذبه ماه و خورشيد وستاره هاي ديگر و انرژيهاي گوناگون آنها به زمين جلوگيري مي كند. عدم فشار جاذبه ماه و خورشيد بر سطح زمين، يا آبها سبب تجمع بيشتر گازها در زيرزمين است. زيرا فشار ماه بر آبها و زمين مي تواند برخي گازهاي سطحي را خارج كرده، از تراكم و تجمع آنها بكاهد. در نتيجه خطر زمين لرزه را كم كند.
ايجاد حركت در هوتي تهران راه خروج از بن بست
3. براي جلوگيري از تجمع آلودگيها گوناگون در هوا و بالاي سطح زمين، بايد جريان هوايي در تهران ايجاد كرد. اين جريان هوا آلودگي ها را از فضاي تهران خارج و در مناطق گوناگون ريخته يا پخش مي نمايد.
4. بر اثر خروج هواي آلوده علاوه بر كاهش از خطر زلزله، محيط زيست تهران نيز رو به سلامت و بهبود مي گذارد.
5. بيماريها و مرگ وميرها، آلودگي ها، انهدام درختان و حيوانات، از جمله فوايد ديگر ايجاد حركت در هواي تهران است.
6. در صورتيكه اين طرح به شكل موفق اجرا شود، مي تواند الگوي مناسبي براي همه شهرهاي آلوده جهان ارائه دهد.
7. از نظر علمي و ديني هم اين كار نوعي سپاسگزاري و شكر نعمت است. بشر از آلودگيهاي خود ساخته تمدن و تكنولوژي خود خلاص مي شود.
8. از طوفانها و بلاياي ديگر طبيعي كه بر اثر آلودگي هوا ايجاد مي شود جلوگيري به عمل مي آيد.
برچسبها: هوای تهران, آلودگی, آلودگی هوا, تهران, زلزله, زلزله تهرات, زیست محیط
