ويتامينها مواد ارگانيكي ميباشند كه براي زندگي حياتي
بوده و بايد به مقادير اندك در رژيم غذايي موجود باشد.
وظايف ويتامينها در بدن انسان:
تـولـيـد انــــرژي – تنظيم واكنشهاي شيميايي بدن – عامل
رشد، ترميم و حفاظت از سلولها و ارگانهاي بدن – شركت
در بسياري از پروسه هاي متابوليكي بدن.
ويتامين هـاي ضروري بدن ۱۳ عدد ميباشند . ويتامينها به دو گـروه مـحـلول در چــربي و مـــحلول در آب طبــقه بندي ميگردند:
* ويتامينهاي محلول در چربي: شامل ويتامينهاي A-D-E-K ميباشند. اين ويتامينها محلول در چربي بوده – براي جذب و جريان يافتن در خون به چربي نياز دارند – در بدن قادر به ذخيره سازي ميباشند – مصرف بيش از حد آنها خطر بيشتري دارد.
* ويتامينهاي محلول درآب: شامل ويتامينهاي B(COMPLEX) ،C ميباشند. اين ويتامينها محلول در آب بوده – براي جذب و جريان يافتن در خون به آب نياز دارند – در بدن قادر به ذخيره سازي نميباشند – مصرف بيش از حد آنها معمولا از بدن دفع گشته و زياد خطر جدي در پي ندارد.
ويتامينهايي كه بدليل در معرض هوا قرار گرفتن خاصيتشان از ميان ميرود شامل:
A-E-C
ويتامينهايي كه بدليل در معرض نور قرار گرفتن خاصيتشان از ميان ميرود شامل:
A-E-K-B۶-B۱۲-C-FOLIC ACID
ويتامينهايي كه بدليل در معرض حرارت قرار گرفتن خاصيتشان از ميان ميرود شامل:
C-B۱
* مواد معدني چيستند؟ مواد غير ارگانيك ميباشند كه به كمك ويتامينها، آنزيمها و هورمونها عملكرد صحيح بدن را موجب ميگردند. مواد معدني ضروري براي بدن انسان ۲۰ نوع ميباشد. مواد معدني به دو گروه تقسيم ميگردند:
* مواد معدني عمده: شامل كلسيم، كلرايد، منيزيم، فسفر، پتاسيم، سديم و گوگرد .
* مواد معدني فرعي:شامل آهن، روي، كبالت، مس، فلورايد، يد، منگنز، كرم، نيكل، سلنيوم، سيليكون، واناديوم و مولبيديوم.
– برخي مواد معدني مانند آهن، مس و روي براي جذب شدن با يكديگر رقابت ميكنند بنابراين با مصرف زياد يكي از آنها كمبود ديگر مواد معدني را در پي دارد.
مواد معدني بر حسب سهولت و سرعت جذب و دفع به ۳ گروه تقسيم بندي ميگردند:
۱- مواد معدني كه به سهولت و سريع جذب و دفع ميگردند: مانند سذيم و پتاسيم.
۲- مواد معدني كه به سختي جذب بدن گشته اما به سهولت دفع ميگردند: مانند كلسيم – فسفر – منيزيوم و منگنز.
۳- مواد معدني كه به سختي جذب و دفع ميگردند: مانند آهن – مس – روي – كبالت.
ويتامينها
ويـتـامين CAROTENE=RETINOL)= A): كاراتـنـوئـيـد پـيــش ماده ويتامين آ ميـبـاشـد (CARATENOIDE) كه شامل دو ويتامين آ متصل بهم است. اين ماده در سبزيجات و ميوه هاي زرد و سبز رنگ وجود دارد(مانند هويج).
وظايف:
۱- در تشكيل ماده رنگي سلولهاي استوانه اي چشم نقش دارد كه وظيفه ديد در شب را به عهده دارند.
۲- به عنوان يك آنتي اكسيدان عمل ميكند و بدن را در برابر آسيبهاي راديكالهاي آزاد حفاظت ميكند.
۳-كمك به رشد و سلامتي استخوانها،پوست و مو۴-تقويت سيستم ايمني بدن.۵-رشد و بهبود توليد مثل.
علايم كمبود آن در بدن: شبكوري – تحليل رفتن غدد اشك، بزاقي و اشكي – تغيير در بافتهاي پوششي – خشكي چشم – افزايش خظر عفونت.
علايم مصرف بيش از اندازه آن: سردرد – خشكي پوست – حالت تهوع – استفراغ -كاهش اشتها – ريزش مو.
ميزان مصرف روزانه: ۷۰۰ ميكروگرم براي كودكان- ۸۰۰ ميكروگرم براي بالغين- ۱۲۰۰ ميكروگرم براي زنان باردار و شيرده. (براي بدست آوردن ميزان بين المللي اين ارقام را در عدد ۳ ضرب كنيد)
منابع: تخم مرغ، سبزيجات زرد و سبز رنگ، ميوه جات، جگر سياه، دل و قلوه.
ويتامينCHOLECALCIFEROL) D): اين ماده توسط رژيم غذايي و در معرض مستقيم نور خورشيد قرار گرفتن بدن تامين ميگردد.
وظايف:
۱- رشد و شكل گيري طبيعي استخوانها و دندانها.
۲- تنظيم جذب كلسيم و فسفر بدن.
۳- تقويت سيستم ايمني بدن.
علايم كمبود آن در بدن: راشيتيسم (بيماري مختص اطفال كه در آن استخوانها نرم و كماني ميگردند) – پوكي استخوان – از دست رفتن حس شنوايي – نرمي استخوان.
علايم مصرف بيش از اندازه آن: اسهال – حالت تهوع – آسيب به قلب و كبد – كلسيم مازاد در بافتهاي كبد، ريه، كليه ها و قلب رسوب كرده و ممكن است منجر به مرگ گردد.
ميزان مصرف روزانه: ۱۰ ميلي گرم براي تمام سنين يا ۴۰۰ واحد بين المللي.
منابع: قرار گرفتن در نور خورشيد به مدت ۲۰ دقيقه. (كلسترول خون توسط آنزيمي در مقابل اشعه خورشيد به اين ويتامين تبديل ميگردد) – زرده تخم مرغ – ماهي – شير -پنير.
ويتامين TOPOPHEROL)E):
وظايف:
۱- به عنوان يك آنتي اكسيدان قوي.
۲- كمك به ساخت گلبولهاي قرمز خون.
۳- رقيق ساختن خون.
۴-حفاظت از قلب و پيشگيري از سرطان و آب مرواريد.
۵- افزايش طول عمر.
علايم كمبود آن در بدن:كم خوني (در اطفال) – آسيب به اعصاب در بزرگسالان.
ميزان مصرف روزانه:۱۰ ميلي گرم.
منابع:سبزيجات، آجيل، غلات، جوانه گندم، روغن بادام زميني، كره.
ويتامين MENAQUINONE)K):
وظايف:
۱- كمك به لخته شدن خون.
۲- حفظ سلامتي استخوانها.
علايم كمبود:خونريزي غير قابل كنترل.
علايم مسموميت:زردي و كم خوني در اطفال.
ميزان مصرف روزانه:۸۰ ميكرو گرم.
منابع:گوشت و جگر.
ويتامين ASCORBIC ACID) C):
وظايف:
۱- يك آنتي اكسيدان قوي.
۲- در تشكيل كلاژن و ماده بين سلولي نقش دارد.
۳- كمك به التيام زخمها.
۴- ترميم استخوانها.
۵- بهبود جذب آهن.
۶- تنظيم انسولين خون.
۷- پيشگيري از بيماريها و عفونتها.
۸- براي داشتن لثه هاي سالم ضروري است.
علايم كمبود:اسكوروي (خونريزي از لثه ها و كبود شدن پوست) – اختلالات بافت همبند.
علايم مصرف بيش از حد:حالت تهوع، اسهال و درد شكم.
ميزان مصرف روزانه: ۶۰ ميلي گرم كافي است. در زنان باردار و شيرده اين ميزان ۲ برابر ميگردد.
منابع:آب پرتغال و مركبات ديگر – گوجه فرنگي – توت فرنگي – سبزيجات.
ويتامين THIAMINE) B۱):
وظايف:متابوليسم كربوهيدراتها – افزايش اشتها – رشد عضلات – براي عملكرد صحيح اعصاب ضروري ميباشد.
علايم كمبود:كمبود آن بيماري بري بري را سبب ميگردد. (در آن عوارض قلبي-عروقي و عصبي ايجاد ميگردد.)
ميزان مصرف روزانه:۲ ميلي گرم. (با مصرف كربوهيدراتها، دوران بارداري و شير دهي و رشد اين ميزان افزليش مي يابد.)
منابع:جوانه گندم – حبوبات – گوشت – لوبيا – غذاهاي دريايي – جگر – مخمر آبجو.
ويتامين RIBOFLAVIN) B۲):
وظايف:متابوليسم كربوهيدراتها، چربيها و پروتئينها- شكل گيري غشاي مخاطي بدن – تشكيل سلولهاي خوني و عصبي – براي عملكرد طبيعي چشم ضروري ميباشد.
علايم كمبود:كم اشتهايي – توقف رشد – عوارض پوستي – قرمزي و بزرگي لبها -چشمهاي قرمز.
ميزان مصرف روزانه:۲ ميلي گرم. در دوران شيردهي، رشد و بارداري افزايش مي يابد.
منابع:شير – سبزيجات – حبوبات – آرد كامل و گوشت – جوانه ها – شير.
ويتامين نياسين NIACIN=NICOTINIC ACID=NIACINAMID)B۳):
وظايف:
متابوليسم كربوهيدراتها، چربيها و پروتئينها – تشكيل گلبولهاي قرمز – كاهش كلسترول خون – سلامتي دستگاه گوارش – عملكرد طبيعي اعصاب.
علايم كمبود:بيماري پلاگر (التهاب پوستي، اختلالات گوارشي و بي اشتهايي)-اسهال.
علايم مصرف بيش از اندازه:مصرف بيش از ۲۰۰-۱۰۰ ميلي گرم موجب صدمه به كبد ميگردد.
ميزان مصرف روزانه:۲۰ ميلي گرم. در دوران بارداري، شيردهي، عفونت و استرس افزايش مي يابد.
منابع:گوشت – ماهي – مرغ – مخمر آبجو – پنير – جگر سياه و شير.
ويتامين PYRIDOXAL=PYRIDOXAMINE=PYRIDOXINE) B۶):
وظايف:سنتز ساختار پروتئيني در هموگلوبينها، گلبولهاي قرمز و آنزيمها – متابوليسم كربوهيدراتها و پروتئينها – تشكيل و حفاظت از سيستم عصبي – كاهش دردهاي قاعدگي.
علايم كمبود:حالت تهوع – خستگي – افسردگي – افزايش خطر بيماريها و عفونتها -تشنج در اطفال.
علايم مصرف بيش از حد:مصرف بيش از ۲۰۰ ميلي گرم درروز به اعصاب آسيب ميرساند – از دست رفتن هماهنگي عضلات.
ميزان مصرف روزانه:۲ ميلي گرم. (افراد سيگاري، الكلي، مصرف زياد پروتئين، مصرف قرصهاي بارداري نياز بدن به اين ويتامين را افزايش ميدهد.)
منابع:گوشت – جوانه گندم – ماهي – سويا – لوبيا – اسفناج-موز.
ويتامين بيوتين BIOTIN)B۷):
وظايف: متابوليسم – تشكيل اسيد هاي چرب.
ميزان مصرف روزانه:۳۰ ميكرو گرم.
منابع:تخم مرغ – سبزيجات سبز رنگ – جگر سياه و پنير – گندم.
ويتامين COBALAMIN)B۱۲):
وظايف:متابوليسم كربوهيدراتها، چربيها و پروتئينها – تشكيل سلولهاي خوني و عصبي – تشكيل گلبولهاي قرمز.
علايم كمبود: كم خوني – آسيب به اعصاب – كاهش خاصيت لخته شدن خون – تحليل رشته هاي عصبي و حسي و حركتي – كرختي – سرگيجه و بدخلقي.
ميزان مصرف روزانه:۶ ميكرو گرم. (در مواقع جراحي، دوران بــارداري و شــير دهي و
نقاهت افزايش مي يابد.)
منابع:گوشت – شير – ماهي – تخم مرغ – جگر. (اين ويتامين توسط باكتريها نيز در روده سنتز ميگردد.)
ويتامين اسيد فوليك (FOLACIN=FOLIC ACID):< BR>
وظايف:رشد و حفظ سلامتي تمام سلولهاي بدن – تنظيم تقسيم سلولي – تشكيل گلبولهاي قرمز – جلوگيري از نواقص مادر زادي.
علايم كمبود: اسهال – سردرد – استرس – اختلالات رفتاري – سوء تغذيه – كمبود وزن – افسردگي – كم خوني.
ميزان مصرف روزانه:۴۰۰ ميكرو گرم – استرس، در دوران بارداري – مصرف قرصهاي ضد بارداري و افراد سيگاري نياز بدن به اين ويتامين افزايش مي يابد.
منابع:سبزيجات سبز رنگ – آب پرتغال – گل كلم.
مواد معدني…
كلسيم:
وظايف:سلامتي و استحكام استخوانها و دندانها – التيام زخمها – تنظيم فشار خون-لخته شدن خون – عملكرد عضلات.
علايم كمبود:پوكي استخوان – فشار خون بالا – اسپاسم عضلات.
علايم مسموميت:مصرف بيش از حد كلسيم سبب رسوب كردن آن در بافتهاي نرم بدن ميگردد.
ميزان مصرف روزانه:۱۲۰۰ ميلي گرم.
منابع:شير – پنير – ماست – گل كلم.
كرم:
وظايف:عملكرد طبيعي انسولين-مصرف كربوهيدراتها.
علايم كمبود:كاهش تحمل به گلوكز-تشديد ديابت.
ميزان مصرف روزانه:۱۲۰ ميكرو گرم.
منابع:مخمر آبجو-گوشت-نان-غلات.
كبالت:
وظايف:خون سازي.و متابوليك.
ميزان مصرف روزانه:بسيار جزعي.
مس:
وظايف:عملكرد طبيعي آنزيمها-تشكيل گلبولهاي قرمز-تشكيل استخوانها و بافتهاي پيوندي-ساخت رنگدانه هاي پوست و مو-جذب آهن.
علايم كمبود:كاهش جذب آهن-كم خوني-افزايش آسيب پذيري نسبت به عفونت-كاهش تراكم استخوانها.
علايم مسموميت:خطر بيماري قلبي. ميزان مصرف روزانه: ۲ ميلي گرم.
منابع:آرد كامل-غلات-ماهي-مرغ-سبزيجات.
آهن:
وظايف:حمل و نقل اكسيژن در گلبولهاي قرمز خون-عملكرد صحيح آنزيمها-تقويت سيستم ايمني بدن.
علايم كمبود:كم خوني-ضعف-سر درد-كاهش عملكرد ذهني.
ميزان مصرف روزانه:۴۰ ميلي گرم.در زنان باردار وشيرده افزايش مي يابد. منابع:گوشت-لوبيا-آرد كامل-ميوه هاي خشك شده-اسفناج-عدسي و انجير.
منيزيوم:
وظايف:متابوليسم كربوهيدراتها،چربيها و پروتئينها-انقباض عضلات-نقل و انتقالات عصبي-تنظيم ضربان قلب-تشكيل استخوان.
علايم كمبود:كاهش اشتها-ضعف عضلاني-افسردگي-عصبي بودن.
ميزان مصرف روزانه:۴۰۰ ميلي گرم.
منابع:آجيل-سبزيجات-آرد كامل-غلات.
سلنيوم:
وظايف:آنتي آكسيدان است-كاهش اثرات آفتاب سوختگي.
علايم كمبود:افزايش خطر ابتلا به سرطان-سيستم ايمني ضعيف-اختلالات كبدي-نواقص مادرزادي.
علايم مسموميت:آسيب به كبد-ريزش مو-خستگي-حالت تهوع.
ميزان مصرف روزانه:۷۰ ميكرو گرم.
منابع:غلات-گندم-برنج-گوشت-ماهي.
روي:
وظايف:عملكرد آنزيمها-آنتي اكسيدان است-افزايش سيستم ايمني بدن-افزايش مقاومت بدن در برابر عفونت-التيام زخمها-عملكرد پروستات-همانند سازي دي ان اي. علايم كمبود:كم خوني-نواقص مادرزادي-ناباروري-اختلالات پوستي-خستگي-اختلالات ذهني.
ميزان مصرف روزانه:۱۵۰ ميلي گرم.
منابع:گوشت-مرغ-ماهي-آرد كامل-غلات.
يد:
وظايف:عملكرد طبيعي تيروئيد(تنظيم سوخت و ساز بدن)
علايم كمبود:بيماري تيروئيد.(گواتر)
ميزان مصرف روزانه:۳۰ ميكرو گرم.
منابع:غذاهاي دريايي-نمك يد دار.
منگنز:
وظايف:رشد استخوانها- نقش در توليد هورمونهاي جنسي-عملكرد طبيعي سلولهاي بدن-متابوليسم كربوهيدراتها،چربيها و پروتئينها.
ميزان مصرف روزانه:۵-۲ ميلي گرم.
منابع:سبزيجات-ميوه-غلات-چاي.
فسفر:
وظايف:تشكيل استخوانها-متابوليسم كربوهيدراتها،چربيها و پروتئينها.
ميزان مصرف روزانه:۷۰۰ ميلي گرم.
منابع:گوشت-شير-تخم مرغ-غلات.
پتاسيم:
وظايف:تعادل مايعات بدن-كنترل فعاليت قلب-عملكرد سيستم عصبي.
ميزان مصرف روزانه:۲۰۰۰-۱۶۰۰ ميلي گرم.
منابع:سبزيجات-ميوه ها-پير.
سديم:
وظايف:تعادل مايعات بدن-حمل مواد مغذي از ميان غشاء سلولي-عملكرد سيستم عصبي.
علايم مصرف بيش از حد:فشار خون.
ميزان مصرف روزانه:۳۰۰۰-۲۴۰۰ ميلي گرم.
منابع:نمك خوراكي-شير-چيپس.
فلورايد:
وظايف:سلامتي و استحكام دندانها و استخوانها.
ميزان مصرف روزانه:۱۰ ميلي گرم.
منابع:سبزيجات-گوشت-خمير دندان.
كلريد:
وظايف:اسيد معده-حمل دي اكسيد كربن به ريه ها.
ميزان مصرف روزانه:۷۵۰ ميلي گرم.
منابع:نمك خوراكي.
مولبيديوم:
وظايف:متابوليسم دي ان اي و آر ان اي.
ميزان مصرف روزانه:۲۵۰-۷۵ ميلي گرم.
منابع:نان.
برچسبها: ويتامين
مه 12, 2011 در 13:55 |
Very well! thankyou verrrry much